थंडीत टाचांना भेगा पडतात? रात्रीची सोपी पारंपरिक काळजी
Dr Rucha Mehendale PaiShare
By Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS — Ayurvedic Physician & Nadi Parikshan Expert

थोडक्यात महत्त्वाचे
- थंड, कोरडी हवा, खूप गरम पाणी आणि घट्ट किंवा उघडी चप्पल यामुळे टाचांची त्वचा कोरडी होऊ शकते.
- रात्री पाय कोमट पाण्यात ठेवून, हलक्या हाताने स्वच्छ करून, तेलकट किंवा तूपयुक्त काळजी घेणे ही पारंपरिक पद्धत आहे.
- त्वचा जोरात घासू नका किंवा ओढून काढू नका.
- मधुमेह असल्यास किंवा भेगा रक्तस्राव करत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला आवश्यक आहे.
थंडी सुरू झाली की सगळ्यात आधी टाचांना त्रास जाणवतो. त्वचा कोरडी पडते, खडबडीत होते आणि कधी कधी भेगा पडतात. मग मोजे घालताना ते अडकतात आणि चालताना टाचा दुखतात. आयुर्वेदात पायांच्या काळजीला दिनचर्येत स्थान आहे. आज रात्रीची सोपी पारंपरिक काळजी समजून घेऊया.
टाचा कोरड्या का पडतात?
थंड कोरडी हवा, वारंवार गरम पाण्याने धुणे, उघड्या चपला, दीर्घकाळ उभे राहणे आणि पाणी कमी पिणे यामुळे टाचांची त्वचा कोरडी होऊ शकते. टाचांवर तेलग्रंथी कमी असतात, म्हणून त्या भागात कोरडेपणा जास्त जाणवतो. आयुर्वेदाच्या दृष्टिकोनातून वाताचा कोरडा आणि खडबडीत गुण वाढलेला असतो असे वर्णन केले जाते.
रात्रीची ५ पायऱ्यांची सोपी पद्धत
- कोमट पाण्यात पाय ठेवा. कोमट (गरम नाही) पाण्यात सुमारे १० मिनिटे पाय ठेवा.
- हलक्या हाताने स्वच्छ करा. मऊ प्युमिस किंवा कापडाने सौम्यपणे घासा. जोर लावू नका आणि त्वचा सोलू नका.
- नीट पुसा. बोटांच्या मधली जागाही कोरडी करा.
- पारंपरिक तूप किंवा तेल लावा. थोडे तूप किंवा तेल घेऊन टाचांवर हलकेच चोळा.
- सुती मोजे घाला. यामुळे तेल चादरीला लागत नाही आणि रात्रभर टाचांना उब मिळते. चालताना घसरू नये म्हणून मोजे घालून चालू नका.
दिवसभराच्या सवयी
- पुरेसे पाणी प्या.
- घरातही मऊ आणि मागे आधार देणाऱ्या चपला वापरा.
- खूप गरम पाण्याने अंघोळ करणे टाळा.
- आहारात तूप, तीळ आणि हंगामी फळे यांचा सामावेश करा.
शास्त्रीय संदर्भ: अष्टांग हृदयाच्या सूत्रस्थानातील दिनचर्या अध्यायात डोक्याला, कानांना आणि पायांना तेल लावण्याचा (पादाभ्यंग) उल्लेख आहे. यामध्ये पायांचा कोरडेपणा आणि खडबडीतपणा कमी राहावा असा पारंपरिक विचार मांडला आहे. हे पारंपरिक संदर्भ आहेत, आधुनिक वैद्यकीय दावे नाहीत.
पारंपरिक काळजी: Navtej Shatadhauta Ghrita
शंभर वेळा धुतलेले गायीचे तूप म्हणजे शतधौत घृत. Dr Rucha's Navtej चे Shatadhauta Ghrita हे या पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेले त्वचा-निगा उत्पादन आहे. कोरड्या त्वचेची दैनंदिन काळजी घेताना ते पारंपरिकरित्या वापरले जाते. टाचांवर थोडे घेऊन रात्री लावता येते. वापरण्यापूर्वी पॅच टेस्ट करा आणि आपल्या वैद्यांच्या सल्ल्यानुसार वापरा.

Navtej Shatadhauta Ghrita — Dr Rucha's Navtej
शंभर वेळा धुतलेल्या तुपाची पारंपरिक त्वचा-निगा | ₹500
Shop Navtej Shatadhauta Ghrita →डॉक्टरांना कधी भेटावे?
भेगांमधून रक्त येत असेल, त्वचा लाल, सुजलेली किंवा पू असलेली दिसत असेल, खूप वेदना होत असतील, किंवा भेगा बऱ्याच दिवसांनी बऱ्या होत नसतील तर डॉक्टरांना दाखवा. मधुमेह किंवा रक्ताभिसरणाचा त्रास असलेल्यांनी पायांच्या कोणत्याही जखमेकडे दुर्लक्ष करू नये आणि स्वतःहून उपाय न करता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. गर्भवती, स्तनदा माता किंवा नियमित औषधे घेणाऱ्यांनी नवीन उत्पादन वापरण्याआधी सल्ला घ्यावा.
तुमच्या त्वचेसाठी वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation करा.
लेखिकेबद्दल: Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS, या आयुर्वेदिक वैद्य आणि नाडी परीक्षण तज्ज्ञ आहेत. कुटुंबांसाठी सोप्या भाषेत मार्गदर्शन करणे हे त्यांचे ध्येय आहे.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.