थंडीत कोरडी त्वचा: ५ गैरसमज आणि पारंपरिक विचार
Dr Rucha Mehendale PaiShare
By Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS — Ayurvedic Physician & Nadi Parikshan Expert

थोडक्यात महत्त्वाचे
- थंडीत हवा कोरडी असल्याने कोपर, गुडघे आणि टाचांची त्वचा लवकर कोरडी वाटते.
- आयुर्वेदात तूप आणि तेल हे स्निग्ध म्हणजे मऊपणा देणारे मानले जातात.
- कोमट पाण्याने आंघोळ, भरपूर पाणी आणि आंघोळीनंतर लगेच मॉइश्चरायझिंग या सोप्या सवयी उपयोगी ठरतात.
- त्वचा फाटली, रक्त आले किंवा खाज वाढली तर वैद्यांचा सल्ला घ्या.
थंडी सुरू झाली की आजी म्हणायची, "कोपरांना आणि पायांना तूप लाव." तेव्हा आपण हसायचो, पण हा सल्ला वर्षानुवर्षे घराघरात चालत आला आहे. आज कोरड्या त्वचेबद्दलच्या पाच सामान्य गैरसमजांवर बोलूया आणि पारंपरिक विचार समजून घेऊया.
१. गैरसमज: कोरडी त्वचा म्हणजे फक्त पाणी कमी पिणे
पाणी महत्त्वाचे आहेच, पण कोरड्या हवेमुळे, गरम पाण्याच्या दीर्घ आंघोळीमुळे आणि कठोर साबणामुळेही त्वचेतील ओलावा कमी होतो. म्हणून सवयींचा एकत्र विचार करणे योग्य आहे.
२. गैरसमज: जितके गरम पाणी तितके चांगले
थंडीत खूप गरम पाण्याने आंघोळ करावीशी वाटते, पण त्यामुळे त्वचा आणखी कोरडी वाटू शकते. कोमट पाणी आणि कमी वेळ हा सोपा पर्याय आहे.
शास्त्रातील संदर्भ: अष्टांग हृदय, सूत्रस्थान (दिनचर्या आणि ऋतुचर्या) यामध्ये थंडीच्या ऋतूत अभ्यंग म्हणजे तेल लावण्याचा उल्लेख आहे. सुश्रुत संहितेतही तेल आणि तुपाचा त्वचेसाठी उल्लेख आढळतो. हे उतारे पारंपरिक संकल्पना सांगतात, आधुनिक वैद्यकीय दावे नाहीत.
३. गैरसमज: तूप फक्त खाण्यासाठी असते
आपल्या परंपरेत तूप खाण्यातही आणि बाहेरून लावण्यातही वापरले जाते. शंभरदा धुतलेले शतधौत घृत हलके आणि मऊ असते, म्हणून त्याचा त्वचेसाठी वापर होतो.

४. गैरसमज: एकदा लावले की दिवसभर पुरते
कोरडेपणा हवामानावर आणि सवयींवर अवलंबून असतो. आंघोळीनंतर त्वचा थोडी ओलसर असतानाच थोडेसे तूप किंवा तेल लावणे सोयीचे ठरते. गरज वाटल्यास रात्री पुन्हा लावू शकता.
५. गैरसमज: कोणतेही उत्पादन सर्वांना चालते
प्रत्येकाची त्वचा वेगळी असते. नवीन उत्पादन वापरताना आधी पॅच टेस्ट करा आणि संवेदनशील त्वचा असेल तर वैद्यांना विचारा.
शतधौत घृताचा पारंपरिक पर्याय
ज्यांना ही पारंपरिक पद्धत वापरून पाहायची आहे, त्यांच्यासाठी Dr Rucha's Navtej चे Navtej Shatadhauta Ghruta हे बाह्य वापरासाठीचे शंभर वेळा धुतलेले पारंपरिक तूप आहे. वापरण्यापूर्वी उत्पादनाची माहिती वाचा आणि छोटा पॅच टेस्ट करा.

Navtej Shatadhauta Ghruta — Dr Rucha's Navtej
शंभर वेळा धुतलेले पारंपरिक तूप | ४५ ग्रॅम | ₹500
आत्ता खरेदी करा →वैद्यांना कधी भेटावे?
त्वचा फाटणे, रक्त येणे, सतत तीव्र खाज, लालसर चट्टे, सूज किंवा जखम भरून न येणे असे असेल तर घरगुती उपायांवर थांबू नका आणि वैद्यांचा सल्ला घ्या. मधुमेह, पायांच्या रक्ताभिसरणाचे आजार किंवा त्वचेचा दीर्घकालीन आजार असलेल्यांनी, तसेच गर्भवती आणि स्तनदा मातांनी नवीन उत्पादन वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारावे. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे.
संदर्भ
- अष्टांग हृदय, सूत्रस्थान (दिनचर्या, ऋतुचर्या)
- सुश्रुत संहिता, सूत्रस्थान
हे संदर्भ पारंपरिक आयुर्वेदिक संकल्पना सांगतात; ते वैद्यकीय तथ्यांची विधाने नाहीत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. शतधौत घृत म्हणजे काय?
शंभर वेळा पाण्याने धुतलेले तूप, जे पारंपरिक पद्धतीने बाह्य वापरासाठी तयार केले जाते.
२. लावल्यावर लगेच फरक पडतो का?
नाही. कोणताही बदल लगेच किंवा ठरावीक कालावधीत होईल असे सांगता येत नाही.
३. किती वेळा लावावे?
सहसा आंघोळीनंतर आणि रात्री, पण आपल्या त्वचेनुसार वैद्यांचा सल्ला घ्यावा.
४. कोणी सल्ला घेऊनच वापरावे?
संवेदनशील त्वचा, ॲलर्जीची प्रवृत्ती, गर्भवती, स्तनदा माता आणि त्वचेचा दीर्घकालीन आजार असलेल्यांनी आधी सल्ला घ्यावा.
५. Navtej Shatadhauta Ghruta त्वचेच्या आजारांवर उपचार करते का?
नाही. हे पारंपरिक उत्पादन बाह्य वापरासाठी आहे आणि कोणत्याही आजाराचा उपचार किंवा निदान करण्याचा दावा करत नाही.
वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation करा.
लेखिका: डॉ. रुचा मेहेंदळे पै, BAMS. आयुर्वेदिक वैद्य आणि नाडी परीक्षण तज्ज्ञ.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.