सणासुदीत यकृत आणि पचनाची काळजी: ३ 'डिटॉक्स' गैरसमज आणि सोप्या सवयी
Dr Rucha Mehendale PaiShare
सणासुदीचे दिवस म्हणजे फराळ, मिठाई आणि तळलेले पदार्थ. या काळात "आता डिटॉक्स करायला हवे" असे सल्ले सोशल मीडियावर भरपूर दिसतात. पण यकृत (liver) आणि पचनाबद्दल आयुर्वेद काय सांगतो? चला काही सामान्य गैरसमज पाहूया.
गैरसमज १: एका दिवसाचा "डिटॉक्स" सगळे ठीक करतो
शरीर स्वतःची शुद्धी करणारी यंत्रणा घेऊन जन्माला येते. आयुर्वेदात अग्नी (पचनशक्ती) संतुलित ठेवणे हेच खरे महत्त्वाचे मानले जाते. एका दिवसाचा उपवास किंवा केवळ रस पिणे याने काही जादू होत नाही. नियमित, हलका आणि वेळेवर आहार हेच दीर्घकालीन उत्तर आहे.
गैरसमज २: तूप सणासुदीत पूर्ण टाळावे
आयुर्वेदात योग्य प्रमाणातील तूप पाचक आणि पौष्टिक मानले आहे. पण "जेवढे जास्त तेवढे चांगले" असेही नाही. फराळ आणि तळलेले पदार्थ एकाच वेळी भरपूर खाल्ले तर पचनावर भार येतो. प्रमाण आणि वेळ याचे भान ठेवा.
गैरसमज ३: फक्त गोळ्या घेतल्या की झाले
कोणतेही सप्लिमेंट संतुलित आहार, पाणी आणि हालचाल यांना पर्याय ठरू शकत नाही. आयुर्वेदिक औषधे ही जीवनशैलीला पूरक म्हणून घ्यायची असतात, तीही वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली.
सणासुदीत पचन सांभाळण्याच्या सोप्या सवयी
१. सकाळी कोमट पाणी प्या आणि जेवणाच्या वेळा पाळा.
२. फराळ हळूहळू, थोड्या प्रमाणात आणि रात्री उशिरा टाळून खा.
३. जेवणानंतर शतपावली (१०-१५ मिनिटे चालणे) करा.
४. जिरे, ओवा, बडीशेप यांसारखे पारंपरिक मसाले जेवणात वापरा.
५. आठवड्यातून एखादा दिवस हलका आहार, उदा. मूग खिचडी, घ्या.
Tanviliva बद्दल
Tanviliva Tablets हे पारंपरिक आयुर्वेदिक पद्धतीने वैद्यांनी तयार केलेले फॉर्म्युलेशन आहे, जे यकृताच्या आरोग्यासाठी पूरक म्हणून वापरले जाते. हे औषध वैद्यांच्या सल्ल्यानुसारच घ्यावे आणि कोणत्याही यकृत विकारासाठी डॉक्टरांनी दिलेली औषधे बंद करू नयेत.
डॉक्टरांना कधी भेटावे?
डोळे किंवा त्वचा पिवळसर दिसल्यास, सतत उलट्या किंवा पोटात उजव्या बाजूला दुखत असल्यास, भूक पूर्णपणे गेल्यास तातडीने डॉक्टरांना भेटा. मद्यपान किंवा दीर्घकालीन औषधे घेत असल्यास तपासणी नियमित करा.
सणांच्या काळातील आहाराबद्दल वैयक्तिक सल्ला हवा आहे? Book Your Consultation – डॉ. रुचा मेहेंदळे पै (BAMS) यांच्याशी बोला.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.