पावसाळ्यात मुलांची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी च्यवनप्राशची भूमिका

By Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS — Ayurvedic Physician

पावसाळा सुरू झाला की शाळेत जाणाऱ्या मुलांमध्ये सर्दी-खोकला, ताप अशा तक्रारी वाढलेल्या दिसतात. ऋतुसंधी (ऋतू बदलण्याचा काळ) मध्ये शरीराची प्रतिकारशक्ती तात्पुरती कमकुवत होते, असे आयुर्वेद सांगतो. अशा वेळी मुलांच्या दैनंदिन आहारात योग्य पोषण देणे महत्त्वाचे ठरते.

च्यवनप्राश म्हणजे काय?

च्यवनप्राश हा आवळा (Amla) आधारित एक classical आयुर्वेदिक अवलेह (हर्बल जॅम) आहे, ज्यात अश्वगंधा, शतावरी, विदारीकंद यांसारख्या २५ हून अधिक वनस्पती एकत्र केलेल्या असतात. आयुर्वेदात आवळा हा रसायन (शरीर पोषण करणारा पदार्थ) म्हणून विशेष मानला जातो.

पावसाळ्यात मुलांसाठी हे का महत्त्वाचे?

पावसाळ्यात पचनशक्ती (अग्नी) मंदावलेली असते आणि हवामान बदलामुळे शरीर अधिक संवेदनशील बनते. अशा वेळी दररोज सकाळी थोड्या प्रमाणात च्यवनप्राश देणे हे पारंपरिक दिनचर्येचा भाग आहे — शाळेत जाण्यापूर्वी कोमट दुधासोबत किंवा नुसते खाल्ल्यास ते सोपे व स्वादिष्ट पोषण ठरते.

पालकांनी लक्षात ठेवाव्यात अशा गोष्टी

१. च्यवनप्राश हे पूरक पोषण आहे, आजारावरचा उपचार नाही.
२. मुलाला ताप, सर्दी किंवा खोकला सतत होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
३. योग्य मात्रेसाठी बालरोगतज्ज्ञ किंवा आयुर्वेदिक वैद्यांचा सल्ला घ्यावा.
४. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नयेत.

दैनंदिन दिनचर्येत कसे समाविष्ट करावे?

सकाळी शाळेत जाण्यापूर्वी नाश्त्यासोबत, नियमित वेळी थोड्या प्रमाणात च्यवनप्राश देणे उपयुक्त ठरते. यासोबत पुरेशी झोप, पावसात भिजणे टाळणे आणि गरम, ताजे अन्न देणे हे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे.

Tanvi Prasham — Dr Rucha Tanvi Herbals

आवळा व २५+ वनस्पतींचा classical अवलेह | ₹333

आत्ता खरेदी करा →

वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation →

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.