पुरुषांसाठी त्वचेची काळजी: दाढीनंतर आणि रोजची साधी आयुर्वेदिक दिनचर्या
Dr Rucha Mehendale Paiलेखिका: डॉ. रुचा मेहेंदळे पै (BAMS) - आयुर्वेदिक डॉक्टर (आयुर्वेदाचार्य)
थोडक्यात महत्त्वाचे
- आयुर्वेदात त्वचेची निगा हा दिनचर्येचा भाग आहे, आणि तो स्त्री-पुरुष दोघांसाठी आहे.
- रोज दाढी, ऊन, धूळ आणि ताण यांचा परिणाम पुरुषांच्या त्वचेवरही होतो.
- सकाळी स्वच्छता, दाढीनंतर हलका ओलावा आणि उन्हापासून संरक्षण, एवढी साधी दिनचर्या पुरेशी आहे.
- रात्री दोन-तीन थेंब कुमकुमादी तेलम् ही आठवड्यातील छान सवय होऊ शकते.
या लेखात
सकाळी साडेसात. ऑफिसची घाई, पटकन दाढी, साबणाने चेहरा धुतला आणि बाहेर. संध्याकाळपर्यंत चेहरा कोरडा, गाल जळजळल्यासारखे आणि उन्हामुळे त्वचा काळवंडलेली. क्लिनिकमध्ये अनेक पुरुष रुग्ण हसत म्हणतात, "डॉक्टर, स्किनकेअर हे काही आपले काम नाही." पण पुरुषांसाठी त्वचेची काळजी ही काही वेळखाऊ गोष्ट नाही. दिवसाला पाच मिनिटांची साधी आयुर्वेदिक दिनचर्या पुरेशी आहे.
पुरुषांची त्वचा वेगळी कशी असते?
सामान्यतः पुरुषांची त्वचा थोडी जाड असते आणि त्यावरच्या तेलग्रंथी जास्त सक्रिय असतात. त्यामुळे T-zone म्हणजे कपाळ, नाक आणि हनुवटीवर तेलकटपणा जाणवू शकतो. दुसरीकडे, रोज दाढी करताना त्वचेचा वरचा थर हलकासा खरवडला जातो, त्यामुळे गाल कोरडे किंवा संवेदनशील वाटतात.
आयुर्वेदाच्या दृष्टीने ऊन आणि ताण पित्त वाढवतात, तर कोरडेपणा वाताशी जोडलेला आहे. म्हणून पुरुषांच्या त्वचेसाठी थंडावा देणारा आणि हलका ओलावा देणारा दृष्टिकोन उपयोगी पडतो.
ग्रंथ त्वचेच्या निगेबद्दल काय सांगतात?
आयुर्वेदातील दिनचर्येत स्नान, अभ्यंग आणि मुखलेप यांचा उल्लेख सर्वांसाठी येतो.
ग्रंथ काय सांगतात
अष्टांग हृदयाच्या सूत्रस्थानातील दिनचर्या अध्यायात रोज अभ्यंग, स्नान आणि मुखलेप यांचे वर्णन येते, आणि ही दिनचर्या स्त्री-पुरुष असा भेद न करता सांगितली आहे. चरक संहितेच्या सूत्रस्थानात त्वचेच्या वर्णाला पूरक मानल्या गेलेल्या 'वर्ण्य' वनस्पतींचा उल्लेख आहे.
हे संदर्भ पारंपरिक संकल्पनांचे वर्णन करतात; ते आधुनिक वैद्यकीय दावे नाहीत.
सकाळची ३ पायऱ्यांची दिनचर्या कोणती?
पायरी १: सौम्य स्वच्छता
सौम्य फेस वॉश किंवा कोमट पाण्याने चेहरा धुवा. अंगाचा साबण चेहऱ्यावर वापरणे टाळा, कारण तो त्वचेचा नैसर्गिक ओलावा कमी करू शकतो.
पायरी २: दाढीनंतर हलका ओलावा
चेहरा टॉवेलने हलका थापटून कोरडा करा आणि ओलसर त्वचेवर थोडा हलका जेल लावा. कोरफड आणि कुमकुमादी तेलम् असलेला जेल तेलकट न वाटता त्वचेला ताजेपणा देतो.
पायरी ३: उन्हापासून संरक्षण
घराबाहेर पडताना सनस्क्रीन, टोपी आणि सनग्लासेसचा वापर करा. दुचाकीवर प्रवास करत असाल तर हे विशेष महत्त्वाचे.
रात्रीची दिनचर्या कशी असावी?
दिवसभराची धूळ आणि घाम काढण्यासाठी चेहरा पुन्हा सौम्यपणे धुवा. त्वचा कोरडी वाटत असेल तर दोन-तीन थेंब Navtej Kumkumadi Tailam तळहातावर घेऊन चेहरा आणि मानेवर हलक्या हाताने वरच्या दिशेने मसाज करा. तेलकट त्वचा असलेल्यांनी आठवड्यातून दोन-तीन वेळा वापरून सुरुवात करावी.
आहारातही थोडा बदल करा: पुरेसे पाणी, हंगामी फळे, थोडे तूप, आणि जास्त तिखट-तळलेले पदार्थ व रात्रीचे जागरण कमी.
दाढी करताना कोणती काळजी घ्यावी?
दाढीपूर्वी चेहरा कोमट पाण्याने ओला करा. धारदार आणि स्वच्छ रेझर वापरा, केसांच्या दिशेने चालवा आणि जास्त दाब टाळा. दाढीनंतर अल्कोहोल असलेले लोशन लगेच लावण्याऐवजी हलका, थंडावा देणारा जेल निवडा.
Dr Rucha's Navtej चा Kumkumadi & Aloe Vera Hydrating Facial Gel कोरफड, गुलाबपाणी, कुमकुमादी तेलम् आणि केशर यांच्या मिश्रणाने तयार केलेला आहे. तो लवकर शोषला जातो आणि तेलकट वाटत नाही, त्यामुळे दाढीनंतर आणि ऑफिसला जाण्यापूर्वी लावणे सोयीचे ठरते. रोज सकाळी थोडासा, किंवा वैद्यांच्या सल्ल्यानुसार वापरा.
Kumkumadi & Aloe Vera Hydrating Facial Gel, Dr Rucha's Navtej
कोरफड, गुलाबपाणी, कुमकुमादी तेलम्, केशर | ₹500
आत्ता खरेदी कराडॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
चेहऱ्यावर वारंवार पुरळ, दाढीनंतर लाल फोड, सतत खाज, जळजळ किंवा जखम होत असल्यास त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. कोणतेही नवीन उत्पादन वापरण्यापूर्वी हाताच्या आतील बाजूस पॅच टेस्ट करा. दीर्घकालीन आजार असलेले किंवा नियमित औषधे घेणारे यांनी नवीन उत्पादन सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोलावे, आणि चालू औषधे स्वतःहून बंद करू नयेत.
अधिक पाहा: आयुर्वेदिक स्किन केअर
हेही वाचा: दिवसभरात त्वचेच्या गरजा बदलतात का? तेल आणि जेल यामध्ये योग्य निवड
संदर्भ
- अष्टांग हृदय, सूत्रस्थान, दिनचर्या अध्याय
- चरक संहिता, सूत्रस्थान, वर्ण्य महाकषाय
हे संदर्भ पारंपरिक आयुर्वेदिक संकल्पनांचे वर्णन करतात; ती वैद्यकीय तथ्यांची विधाने नाहीत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पुरुष रोज फेस जेल वापरू शकतात का?
हो. हलका, लवकर शोषला जाणारा जेल रोज सकाळी दाढीनंतर वापरता येतो.
दाढीनंतर लगेच काय लावावे?
चेहरा थंड पाण्याने धुऊन हलका थापटा आणि ओलसर त्वचेवर थंडावा देणारा, अल्कोहोल नसलेला जेल लावा.
दाढी असलेल्या पुरुषांनी त्वचेची काळजी कशी घ्यावी?
दाढीखालची त्वचा स्वच्छ ठेवा, सौम्य क्लीन्झर वापरा आणि दाढीला अधूनमधून थोडे तेल लावा. गालांवरच्या उघड्या त्वचेवर हलका जेल लावता येतो.
तेलकट त्वचेसाठी कुमकुमादी तेलम् वापरता येते का?
हो. रात्री फक्त दोन थेंब, आणि आठवड्यातून दोन-तीन वेळा अशी सुरुवात करा. कोरड्या भागांवर लावल्यास अधिक आरामदायी वाटते.
त्वचेसाठी कोणता आहार चांगला?
पुरेसे पाणी, ताजी हंगामी फळे, शिजवलेल्या भाज्या आणि थोडे साजूक तूप. तिखट-तळलेले पदार्थ कमी ठेवा.
तुमच्या त्वचेसाठी योग्य दिनचर्येसाठी Book Your Consultation
आयुर्वेदिक वैद्य आणि Dr Rucha Tanvi Herbals व Dr Rucha's Navtej च्या संस्थापिका; कुटुंबांना रोजच्या आयुर्वेदिक आरोग्यासाठी मार्गदर्शन करतात.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.