पावसाळ्यात सांधे आखडतात? वात-शमनासाठी आयुर्वेदिक अभ्यंग व उपाय

By Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS — Ayurvedic Physician & Nadi Parikshan Expert

पाऊस सुरू झाлा की अनेक जणांना, विशेषतः जेष्ठ नागरिकांना, सकाळी उठल्यावर गुडघे, घोटे किंवा पाठ आखडल्यासारखी जाणवते. हे नेमकं याच ऋतूत का वाढतं? आयुर्वेद याचं सोपं उत्तर देतो.

पावसाळ्यात सांधे का आखडतात?

आयुर्वेदात वर्षा ऋतू हा वात वाढण्याचा काळ मानला जातो. वाताचे गुण — थंड, रुक्ष (कोरडेपणा), चंचल — या ऋतूतील थंड व दमट वातावरणाशी जुळतात, त्यामुळे सांध्यांमधील स्निग्धता कमी होऊन कडकपणा जाणवतो. याशिवाय पावसाळ्यात हालचाल कमी होते, त्यामुळेही सांधे अधिक आखडतात.

अभ्यंग (तेलमालिश) कसा करावा

१. तेल कोमट करा (गरम नव्हे). Tanvi Tila Pain Oil हे बला व हरीतकीसारख्या वनौषधींनी युक्त असून सांधे व स्नायूंच्या आरामासाठी पारंपरिकरित्या वापरले जाते.

२. सांध्यांवर गोलाकार व हाडांवर सरळ दिशेने हळूवार मालिश करा. ५–१० मिनिटे पुरेसे.

३. मालिशनंतर कोमट पाण्याचा शेक किंवा कोमट पाण्याने आंघोळ करा. वात वाढलेо्या जागी थंड पाणी टाळा.

४. Ketaki Oil (निर्गुंडीयुक्त) हेही वात-शमनासाठी मालिशसाठी पारंपरिकरित्या वापरले जाते.

Tanvi Tila Pain Oil — Dr Rucha Tanvi Herbals

Bala & Haritaki · सांधे व स्नायू आरामासाठी अभ्यंग | ₹295

आत्ता खरेदी करा →

सांधे आरामदायी ठेवण्याचे इतर उपाय

• हलकी हालचाल: सकाळी सौम्य स्ट्रेचिंग किंवा चालणे सांधे मोकळे ठेवते. संपूर्ण हालचाल बंद करू नका.
• गरम आणि सुपाच्य आहार: थंड व शिळे पदार्थ टाळा; आद्रक, सुंठ वापरा.
• उबदारपणा: सांधे थंड पडू देऊ नका; गरम कपडे वापरा.

कधी डॉक्टरांना भेटावे?

• सांध्यावर सूज, लालसरपणा किंवा तीव्र वेदना असल्यास.
• हालचाल खूप मर्यादित होत असल्यास किंवा तापासोबत सांधेदुखी असल्यास.
• आधीचे सांधेदुखीचे उपचार सुरू असल्यास ते स्वतःहून बंद करू नका.

वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation → (Dr Rucha — WhatsApp).

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.