चरक संहितेनुसार शतावरी: स्त्री आरोग्यासाठी रसायन औषधी

लेखिका: डॉ. रुचा मेहेंदळे पै, BAMS

आयुर्वेदाच्या मूळ ग्रंथांपैकी एक असलेल्या चरक संहितेत अनेक औषधी वनस्पतीचे वर्गीकरण त्यांच्या गुणधर्मांनुसार केले आहे. यामध्ये शतावरीचा उल्लेख "बल्य" (शक्तिवर्धक) आणि "रसायन" (शरीराचे पोषण करणारी) या वर्गात केला जातो. आज आपण या वर्गीकरणामागचा शास्त्रीय दृष्टिकोन समजून घेऊया.

रसायन म्हणजे काय?

चरक संहितेत रसायन ही संकल्पना अशा औषधींसाठी वापरली जाते ज्या शरीराच्या धातूंचे (ूतींचे) पोषण करून दीर्घकालीन आरोग्य टिकवून ठेवण्यास मदत करतात असे पारंपरिकपणे मानले जाते. शतावरी ही स्त्रियांसाठी विशेषतः उल्लेखलेली रसायन वनस्पती आहे.

स्त्री आरोग्याशी संबंध

पारंपरिक ग्रंथांमध्ये शतावरीचा उल्लेख स्त्रियांच्या जीवनातील विविध टप्प्यांशी — तारुण्य, गर्भारपणानंतरचा काळ, आणि वयाच्या चढत्या टप्प्यांशी — जोडलेला आढळतो. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की ही माहिती पारंपरिक वर्णनावर आधारित आहे; कोणत्याही विशिष्ट स्त्री-आरोग्य समस्येवर हमी उपचार म्हणून याकडे पाहू नये.

गुलवेल व अनंतमूळ यांची साथ

Tanvishataa Tablets मध्ये शतावरीसोबत गुलवेल (गुडुची) आणि अनंतमूळ हे देखील समाविष्ट आहेत — हे संयोजन पारंपरिक आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये एकत्र उल्लेखिलेले आढळते.

आजच्या जीवनशैलीत उपयोग

आजच्या धावपळीच्या जीवनात स्त्रियांचा आहार अनियमित असतो, झोप अपुरी असते. अशा वेळी रसायन वर्गातील औषधी वनस्पती दैनंदिन पोषणाला पूरक ठरू शकतात — पण संतुलित आहार व नियमित दिनचर्येची जागा त्या घेऊ शकत नाहीत.

Tanvishataa Tablets — Dr Rucha Tanvi Herbals

शतावरी, गुलवेल व अनंतमूळ यांचे पारंपरिक संयोजन | ₹216

आत्ता खरेदी करा →

वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.