ओले केस विंचरावेत का? केसांबद्दलचे ४ सामान्य गैरसमज
Dr Rucha Mehendale PaiShare
By Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS — Ayurvedic Physician & Nadi Parikshan Expert

थोडक्यात महत्त्वाचे
- ओले केस नाजूक असतात, त्यामुळे सावकाश आणि जाड दातांच्या कंगव्याने विंचरणे चांगले.
- केस कापल्याने (ट्रिमिंग) केस वेगाने वाढत नाहीत; पण टोके फुटलेली नसतील तर केस नीटनेटके दिसतात.
- कंगवा जोरजोराने फिरवण्यापेक्षा हळुवार विंचरणे योग्य आहे.
- केस ओढून किंवा उपटून काढू नयेत; मुळांवर ताण येतो.
"ओले केस विंचरू नका", "केस कापले की लवकर वाढतात", "जेवढे जास्त विंचराल तेवढे चांगले" अशी वाक्ये आपण लहानपणापासून ऐकत आलो आहोत. यातले काही मुद्दे अर्धसत्य आहेत. आज यातले ४ सामान्य गैरसमज सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
गैरसमज १: ओले केस कधीच विंचरू नयेत
ओले केस थोडे ताणले जातात आणि सहज तुटू शकतात, हे खरे आहे. म्हणून घाईने किंवा ओढून विंचरू नये. पण ओले केस पूर्णपणे टाळायचे असे नाही. केस धुतल्यावर टॉवेलने हलकेच टिपून घ्या, मग जाड दातांच्या कंगव्याने टोकाकडून सुरू करून मुळांकडे सावकाश विंचरा. गुंता असेल तर आधी हाताने सोडवा.
गैरसमज २: केस कापले की ते लवकर वाढतात
केस मुळांपासून वाढतात आणि कापल्याने वाढीचा वेग बदलत नाही. मात्र दर काही महिन्यांनी टोके थोडी कापल्याने फुटलेली टोके निघतात आणि केस दाट आणि निरोगी दिसतात. म्हणजे ट्रिमिंगचा फायदा केसांच्या दिसण्यात आहे, वाढीच्या वेगात नाही.
गैरसमज ३: जास्त वेळ विंचरल्याने केस चांगले राहतात
रोज शंभर वेळा कंगवा फिरवण्याचा सल्ला जुना आहे. उलट जास्त किंवा जोरात विंचरल्याने केस तुटू शकतात. दिवसातून दोन-तीन वेळा सौम्यपणे विंचरणे पुरेसे आहे. आयुर्वेदात देखील केस विंचरणे हे दिनचर्येचा भाग मानले आहे, पण ते हळुवारपणे करावे असा विचार आहे.
गैरसमज ४: पांढरे किंवा नको असलेले केस उपटून काढल्याने काही फरक पडत नाही
केस सतत ओढल्याने किंवा उपटल्याने त्वचेवर ताण येतो आणि त्या जागी सूज किंवा जळजळ होऊ शकते. त्यापेक्षा केस नीट कापणे सोपे आणि सौम्य आहे. केसांच्या रंगाबद्दल किंवा गळण्याबद्दल काळजी वाटत असेल तर त्याची कारणे समजून घेण्यासाठी वैद्यांचा सल्ला घ्या.
शास्त्रीय संदर्भ: अष्टांग हृदयाच्या सूत्रस्थानातील दिनचर्या अध्यायात केसांची निगा, डोक्याला तेल लावणे (शिरोभ्यंग) आणि विंचरणे यांचा दिनचर्येचा भाग म्हणून उल्लेख आढळतो. हा पारंपरिक संदर्भ आहे, आधुनिक वैद्यकीय दावा नाही.
पारंपरिक पद्धत: Keshabala Oil सह नियमित तेल मसाज
टाळूला हलक्या हाताने तेल लावणे ही आपली पारंपरिक सवय आहे. Dr Rucha Tanvi Herbals चे Keshabala Oil हे पारंपरिक तैलपाक पद्धतीने नारळाच्या तेलात भृंगराज, जास्वंद, ब्राह्मी आणि इतर वनस्पती वापरून तयार केलेले केसांचे तेल आहे. वापरण्यापूर्वी कानामागे थोडे तेल लावून पॅच टेस्ट करा आणि वैद्यांच्या सल्ल्यानुसार वापरा.

Keshabala Oil — Dr Rucha Tanvi Herbals
तैलपाक पद्धतीचे आयुर्वेदिक केसांचे तेल | ₹499
Shop Keshabala Oil →डॉक्टरांना कधी भेटावे?
केस अचानक मोठ्या प्रमाणात गळत असतील, टाळूवर खाज, लालसरपणा, पुरळ किंवा चट्टे दिसत असतील, तर स्वतःहून उपाय न करता त्वचारोगतज्ज्ञ किंवा वैद्यांचा सल्ला घ्या. गर्भवती, स्तनदा माता किंवा नियमित औषधे घेणाऱ्यांनी कोणतेही नवीन उत्पादन वापरण्याआधी सल्ला घ्यावा.
तुमच्या केसांच्या प्रकृतीनुसार वैयक्तिक सल्ल्यासाठी Book Your Consultation करा.
लेखिकेबद्दल: Dr Rucha Mehendale Pai, BAMS, या आयुर्वेदिक वैद्य आणि नाडी परीक्षण तज्ज्ञ आहेत. कुटुंबांसाठी सोप्या भाषेत मार्गदर्शन करणे हे त्यांचे ध्येय आहे.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे; तो वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. आयुर्वेदिक उत्पादने तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखाली वापरावीत. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे स्वतःहून बंद करू नका. परिणाम व्यक्तिपरत्वे भिन्न असू शकतात.